Czasem zachodzi potrzeba uploadowania jakichś obrazków, muzyki czy programów w bazie danych. Sam spotkałem się z tym problemem, jak dodać plik do bazy danych przy pomocy skryptu i móc go potem ściągnąć jak zwykły plik. Można pójść na łatwiznę i umieścić plik w katalogu na serwerze, jednak w tym artykule pójdziemy dalej. Uploadujemy plik w wierszu bazy, a następnie udostępnimy stronę za pomocą której będziemy mogli ściągnąć go na dysk.

Pierwszym krokiem będzie stworzenie tabeli, w której będzie można umieścić pliki. Tabela będzie składała się z następujących pól:

1. id - unikalny identyfikator pliku / wiersza
2. typ - typ zawartości pliku
3. rozmiar - wielkość pliku umieszczonego w bazie
4. nazwa - nazwa pliku
5. dane - tu zostanie umieszczony plik

Oto struktura tabeli:

CREATE TABLE pliki (
  id int(5) NOT NULL auto_increment,
  typ varchar(30) NOT NULL,
  rozmiar int(11) NOT NULL,
  nazwa varchar(200) NOT NULL,
  dane mediumblob NOT NULL,
  PRIMARY KEY  (id)
);

Warto zwrócić na typ pola 'dane', jest to pole typu MEDIUMBLOB. Dane w polach o takim typie umieszczane są w postaci binarnej, znaczy to iż nie zostanie zastosowane żadne kodowanie znaków jak jest w innych tekstowych typach jak VARCHAR czy TEXT.

BLOB - pliki do 64kb
MEDIUMBLOB - pliki do 16mb

Kolejny krok to stworzenie formularza za pomocą którego będziemy mogli przesłać plik do skryptu który umieści go w bazie. Będzie to typowy formularz jaki się używa przy przesyłaniu tekstów. Typ POST, należy wskazać typ przesyłanych danych: encytype="multipart/form-data" oznacza to że w formularzu możemy przesyłać zarówno teksty jak i pliki.

Struktura formularza:

<form method="POST" enctype="multipart/form-data" action="upload.php">
	<input type="hidden" name="ok" value="1">
	<input type="hidden" name="MAX_FILE_SIZE" value="665600">

	<input type="file" name="plik" size="40" />
	<input e="submit" value="Uploaduj" />
</form>

Przyszła kolej na stworzenie skryptu, który nam umieści plik w bazie. Kolejność działań jakie wykona skrypt:

1. Pobranie nazwy pliku, typu zawartości pliku, rozmiaru, i zawartości,
2. Odebranie pliku z protokołu HTTP,
3. Zapisanie pliku w dowolnym katalogu serwera,
4. Wczytanie zawartości pliku do zmiennej,
5. Usunięcie pliku z katalogu,
6. Wykonanie zapytania mysql które umieści informacje o nazwie, typu, rozmiarze i zawartość pliku w bazie

upload.php:

$user      = "root";
$password  = "";
$host      = "localhost";
$db        = "nazwa_bazy";
$link = @mysql_connect($host, $user, $password);
if (!$link) die ("
Nie mozna sie polaczyc z serwerem MySQL!
");
@mysql_select_db($db, $link) or die ("
Nie mozna sie polaczyc z baza!
Spróbuj za chwilę! PRZEPRASZAMY
");

$katalog = "pliki/";
if($HTTP_POST_VARS['ok'] == 1){
	if($HTTP_POST_FILES['plik']['size'] < 665600 || $HTTP_POST_FILES['plik']['size'] != 0){
		if(is_uploaded_file($HTTP_POST_FILES['plik']['tmp_name']) || !isset($HTTP_POST_FILES['plik'])){
			$HTTP_POST_FILES['plik']['name'] = strtolower($HTTP_POST_FILES['plik']['name']);
			$HTTP_POST_FILES['plik']['name'] = str_replace(" ", "_", $HTTP_POST_FILES['plik']['name']);

			copy($HTTP_POST_FILES['plik']['tmp_name'], $katalog.$HTTP_POST_FILES['plik']['name']);
			$adres_pliku = $katalog.$HTTP_POST_FILES['plik']['name'];

			$uchwyt = fopen($adres_pliku, "r");
			$tresc = fread($uchwyt, filesize($adres_pliku));
			fclose($uchwyt);
			unlink($adres_pliku);

			$tresc = addslashes($tresc);

			$wielkosc = $HTTP_POST_FILES['plik']['size'];
			$n_pliku = $HTTP_POST_FILES['plik']['name'];
			$typ = $HTTP_POST_FILES['plik']['type'];

			$query= "INSERT INTO zalacznik(id,typ,rozmiar,nazwa,dane) VALUES('$typ','$wielkosc','$n_pliku','$tresc')";
			mysql_query($query, $link);
		}
		else{
			echo = "Błąd";
		}
	}
	else{
		echo = "Błąd";
    	}
}
mysql_close($link);

Na samym początku w zmiennej $katalog zapisana jest ścieżka do katalogu w którym będą zapisywane tymczasowo pliki. Instrukcja warunkowa if($HTTP_POST_VARS['ok'] == 1) sprawdza czy dane zostały wysłane z formularza. W następnej linijce sprawdzana jest wielkość pliku (czy nie jest za duża i zerowa. Kolejną czynnością jest sprawdzenie czy plik został poprawnie wysłany do serwera. Jeśli wszystkie testy sprawdzające przebiegną poprawnie w celu utrzymania spójności danych funkcjami strtolower() i str_replace() zmieniam wszystkie litery w nazwie pliku na małe i zamieniam wszystkie spacje na znak podkreślenia '_'.

W miejscu gdzie występuje funkcja copy() następuje przesłanie pliku z protokołu HTTP do katalogu ustalonego w zmiennej $katalog. Od tej pory zakończyła się operacja uploadowania pliku. Należy jeszcze umieścić plik w bazie i informacje o wielkości, nazwie i typie pliku. Wszystkie te informacje pobieramy bezpośrednio z protokołu HTTP przy pomocy tablicy $HTTP_POST_FILES.

Aby wczytać plik do bazy należy umieścić go najpierw w zmiennej. Ja zrealizowałem to przy pomocy funkcji: fopen i fread. Gdy w zmiennej $tresc znajduje się cała zawartość pliku usuwamy plik przy pomocy funkcji unlink().

Pozostało nam tylko stworzyć zapytanie umieszczające wszystko w bazie i wykonanie zapytania funkcją mysql_query().

Skrypt pozwalający ściągnięcie pliku:

Skrypt który przedstawię obsługuje jedynie wyłuskanie pliku z bazy i przesłanie go do przeglądarki. Skrypt wyświetlający listę pliku nie sprawia większych problemów więc nie będę go tu opisywał. Aby skrypt zadziałał należy stworzyć link o strukturze: sciagaj.php?id_pliku='1', link taki ściągnie plik o id=1 w bazie.

sciagaj.php:

if(isset($_GET['id']))
{
	//tu połącz się z bazą danych

	$id    = $_GET['id'];
	$zapytanie = "SELECT typ, rozmiar, nazwa, dane FROM pliki WHERE id = '$id'";
	$wynik = mysql_query($zapytanie);
	$plik = mysql_fetch_array($wynik);

	header("Content-length: $plik[rozmiar]");
	header("Content-type: $plik[typ]");
	header("Content-Disposition: attachment; filename=$plik[nazwa]");
	echo $plik[dane];

	//w tym miejscu rozłącz się z bazą danych

	exit();
}

Kluczową rolę w tym skrypcie pełni wysłanie pliku do przeglądarki. Przeglądarka musi wiedzieć że przesyłane dane nie są zwykłą stroną internetową, a plikiem. Informacje o tym co jest przesyłane do przeglądarki pobierane są z nagłówka HTTP. Do wysyłania nagłówków HTTP z poziomu php zajmuje się funkcja header(). W tej zmiennej możemy wysłać dowolny nagłówek.

Content-length = rozmiar przesyłanych danych,
Content-type = informuje przeglądarkę o typie przesyłanych danych. Jeśli jest to strona internetowa wysyłane jest 'text/html',
Content-Disposition: attachment; filename... = informuje o tym że przesyłany jest załącznik w postaci pliku o nazwie filename.

Aby rozpocząć przesyłanie plików należy wywołać standardową funkcję wysyłającą dane do przeglądarki echo lub print. Funkcją exit() kończymy działanie skryptu